NEWRIGS - Geological conservation in North East Wales

Gwefan grŵp RIGS Gogledd-ddwyrain Cymru - yn ymdrin â-

threftadaeth ddaearegol Sir Ddinbych, Sir y Fflint,

Bwrdeistref Sirol Wrecsam a Dwyrain Conwy


Ynglŷn â grwpiau RIGS: beth yw RIGS?

Caiff Safleoedd Geoamrywiaeth o Bwysigrwydd Rhanbarthol (RIGS) eu dewis am eu pwysigrwydd daearegol lleol a rhanbarthol. Wrth i RIGS gael eu cofrestru gan awdurdodau lleol, mae’n gymorth i gydnabod pwysigrwydd y safleoedd Gwyddorau Daear a thirwedd hyn ac yn helpu i’w gwarchod fel y gall cenedlaethau’r dyfodol eu hastudio a’u mwynhau.

Y safleoedd, a gaiff eu dewis gan grwpiau RIGS yn lleol, yw’r mannau pwysicaf ar gyfer geoamrywiaeth nad ydynt yn Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA), a ddynodir yng ngwledydd Prydain yn gyffredinol ac a warchodir yn statudol.

Mae nifer o grwpiau RIGS yn gweithredu ledled y Deyrnas Gyfunol dan ambarél UKRIGS, y sefydliad Prydeinig. Yng Nghymru, mae’r grwpiau sefydledig yng ngogledd-ddwyrain Cymru (NEWRIGS – y wefan hon), Gwynedd a Môn, a Chanolbarth Cymru yn gweithredu dan y corff cenedlaethol a adwaenir fel Cymdeithas Grwpiau RIGS Cymru.


Sut y caiff Safleoedd Geoamrywiaeth o Bwysigrwydd Rhanbarthol (RIGS) eu dewis?

Dewisir RIGS am eu gwerthoedd gwyddonol, addysgol, hanesyddol ac estheteg. Yn aml, gall safle gynnwys nifer o'r categorïau a ganlyn:

• Safleoedd gwyddonol - yn bwysig ar gyfer ymchwil barhaus yn y gwyddorau Daear;
• Safleoedd addysgol - yn darparu ystafell ddosbarth ddaearegol awyr agored ar gyfer pobl o   bob oed a gallu;
• Safleoedd hanesyddol - yn dangos pwysigrwydd daeareg mewn adeiladweithiau archaeolegol a hanesyddol (e.e. cestyll); yn cydnabod datblygiad daeareg fel gwyddor (e.e. safleoedd lle y cafodd damcaniaethau allweddol eu datblygu gyntaf), ac yn cofnodi cyfraniadau nodedig daearegwyr pwysig (e.e. beddau a chofebau);
• Safleoedd estheteg - yn dangos pwysigrwydd daeareg wrth i ni geisio deall a gwerthfawrogi rhai o'n tirweddau a'n golygfeydd godidocaf.
 

Beth mae aelodau o grwpiau RIGS yn ei wneud?

Gwirfoddolwyr yn bennaf yw aelodau grwpiau RIGS ac maent yn mynd i'r afael â nifer o wahanol weithgareddau yn ymwneud â geogadwraeth. Mae'r rhain yn cynnwys:

• Dewis a chofrestru rhwydweithiau o Safleoedd Geoamrywiaeth o Bwysigrwydd Rhanbarthol (RIGS);
• Helpu i warchod a chynnal RIGS drwy gysylltu â chynllunwyr awdurdodau lleol;
• Ymgymryd â gwaith cadwraeth ar safleoedd, megis glanhau malurion oddi ar frigiadau daearegol, a gwella mynediad a diogelwch ar safleoedd;
• Helpu i godi proffil geoamrywiaeth a geogadwraeth ymhlith aelodau o'r cyhoedd, e.e. drwy gynhyrchu taflenni darluniadol (gweler yr enghreifftiau);
• Arwain teithiau maes a gweithdai ar gyfer grwpiau lleol.
 


Sut i ddarganfod mwy a chymryd rhan

Mae yna nifer o gyfleon i gymryd rhan yng ngwaith RIGS. Does dim rhaid i chi fod yn arbenigwr mewn daeareg; mae diddordeb arbennig mewn daeareg, geoamrywiaeth a geogadwraeth yn ddigon. Mae grwpiau RIGS yn manteisio ar gymorth aelodau o'r gymuned gyfan - gwyddonwyr Daear, pobl frwd, athrawon, cadwriaethwyr bywyd gwyllt, tirfeddianwyr, cynllunwyr, a phobl yn meddu ar sgiliau defnyddiol megis gallu cyfrifiadurol a thechnoleg gwybodaeth, cyfrifyddiaeth a gweinyddiaeth neu unrhyw brofiad ymarferol arall. Cysylltwch â ni os oes gennych ddiddordeb!